Hiểu Đúng Giảm Mỡ
Mỡ nội tạng là lượng mỡ được tích tụ bên trong khoang bụng, bao quanh các cơ quan như gan, ruột và nhiều cơ quan nội tạng khác. Khác với mỡ dưới da có thể dễ dàng nhận thấy bên ngoài cơ thể, mỡ nội tạng nằm sâu bên trong nên đôi khi một người không có vẻ quá béo nhưng vẫn có thể tích tụ nhiều mỡ ở vùng bụng.
Điều đáng quan tâm là vị trí tích tụ mỡ cũng có liên quan đến sức khỏe, không chỉ đơn thuần là tổng số cân nặng. Đặc biệt, lượng mỡ tập trung quanh vùng bụng có thể liên quan đến nguy cơ rối loạn chuyển hóa và một số bệnh mạn tính.
Cơ thể con người có nhiều loại mô mỡ với vị trí và chức năng khác nhau.
Trong đó, có thể hiểu đơn giản:
Mỡ dưới da: nằm ngay bên dưới da, thường dễ nhận biết qua những vùng mỡ tích tụ ở bụng, đùi, hông hoặc cánh tay.
Mỡ nội tạng: nằm sâu trong khoang bụng và bao quanh các cơ quan nội tạng.
Mỡ ở các vị trí khác: cơ thể cũng có thể tích trữ chất béo tại nhiều mô và cơ quan khác nhau.
Mỡ nội tạng không hoàn toàn là “mỡ xấu”. Mô mỡ là một phần bình thường của cơ thể và có nhiều chức năng sinh học. Vấn đề xuất hiện khi lượng mỡ tích tụ quá mức và đi kèm với những thay đổi bất lợi về chuyển hóa.
Một trong những lý do quan trọng là mỡ nội tạng có liên quan đến sức khỏe chuyển hóa.
Các nghiên cứu cho thấy sự phân bố mỡ trong cơ thể có ý nghĩa đối với nguy cơ sức khỏe. Đặc biệt, lượng mỡ tích tụ quanh vùng bụng có thể liên quan đến tình trạng kháng insulin, bệnh đái tháo đường type 2, bệnh tim mạch và hội chứng chuyển hóa.
Điều này giải thích tại sao chỉ nhìn vào cân nặng đôi khi chưa đủ để đánh giá tình trạng mỡ của cơ thể.
Một người có cân nặng không quá cao nhưng có vòng eo lớn hoặc nhiều mỡ vùng bụng vẫn có thể cần quan tâm đến sức khỏe chuyển hóa.
Tình trạng thừa mỡ và béo phì nói chung được WHO và NIDDK ghi nhận có liên quan đến nhiều vấn đề sức khỏe, bao gồm bệnh tim mạch, đái tháo đường type 2, tăng huyết áp, bệnh gan nhiễm mỡ, đột quỵ, một số bệnh ung thư và các vấn đề về cơ xương khớp.
Đối với mỡ nội tạng, những vấn đề thường được quan tâm gồm:
Tích tụ nhiều mỡ vùng bụng thường đi cùng với các yếu tố nguy cơ chuyển hóa như đường huyết cao, triglyceride cao, huyết áp cao và HDL-cholesterol thấp.
Đây cũng là những yếu tố thường được xem xét khi đánh giá hội chứng chuyển hóa.
Thừa cân và béo phì là những yếu tố nguy cơ quan trọng của đái tháo đường type 2. Duy trì cân nặng phù hợp, ăn uống lành mạnh và hoạt động thể chất thường xuyên có thể giúp giảm nguy cơ hoặc trì hoãn bệnh ở những người có nguy cơ.
Mỡ thừa, đặc biệt khi đi kèm với các rối loạn chuyển hóa, có thể góp phần làm tăng nguy cơ bệnh tim mạch.
WHO cho biết thừa cân và béo phì có liên quan đến bệnh tim mạch, trong đó có bệnh tim và đột quỵ.
Tình trạng thừa cân hoặc béo phì có liên quan đến bệnh gan nhiễm mỡ. Khi chất béo tích tụ quá mức trong gan, bệnh có thể tiến triển và gây tổn thương gan ở một số trường hợp.
Không thể xác định chính xác lượng mỡ nội tạng chỉ bằng cách nhìn vào bụng.
Trong thực tế, các chỉ số như vòng eo, BMI, tỷ lệ mỡ cơ thể có thể được sử dụng để hỗ trợ đánh giá tình trạng mỡ và nguy cơ sức khỏe. WHO cũng lưu ý rằng vòng eo có thể bổ sung thông tin cho BMI khi đánh giá tình trạng thừa cân và béo phì.
Đặc biệt, BMI không đo trực tiếp lượng mỡ trong cơ thể. Vì vậy, khi đánh giá cơ thể nên xem xét nhiều yếu tố thay vì chỉ nhìn vào một con số cân nặng.
Các chỉ số có thể được theo dõi gồm:
Cân nặng
BMI
Vòng eo
Tỷ lệ mỡ cơ thể
Khối lượng mỡ
Khối lượng cơ
Chỉ số mỡ nội tạng theo thiết bị đo
Tuy nhiên, các thiết bị phân tích thành phần cơ thể có thể sử dụng những phương pháp khác nhau và kết quả có thể bị ảnh hưởng bởi tình trạng nước trong cơ thể. Vì vậy, nên xem các chỉ số như công cụ theo dõi xu hướng, thay vì xem một lần đo là kết luận y khoa.
Có. Lượng mỡ trong cơ thể có thể thay đổi khi năng lượng nạp vào, mức tiêu hao năng lượng, chế độ ăn uống và hoạt động thể chất thay đổi.
WHO khuyến nghị xây dựng chế độ ăn lành mạnh, kiểm soát năng lượng, tăng cường rau quả, các loại đậu, ngũ cốc nguyên hạt và các nguồn thực phẩm phù hợp; đồng thời duy trì hoạt động thể chất thường xuyên.
Điểm quan trọng là không nên chỉ tập trung vào việc giảm số kg trên cân. Một quá trình kiểm soát mỡ hợp lý nên hướng đến việc cải thiện thành phần cơ thể, thói quen ăn uống, vận động và các chỉ số sức khỏe liên quan.
Mỡ không phải là thành phần hoàn toàn có hại. Cơ thể cần chất béo để dự trữ năng lượng, bảo vệ cơ quan và thực hiện nhiều chức năng sinh học.
Điều cần quan tâm là lượng mỡ dư thừa và vị trí phân bố của nó.
Vì vậy, thay vì chỉ đặt câu hỏi “Tôi nặng bao nhiêu kg?”, có thể bắt đầu quan tâm thêm:
Tôi có bao nhiêu % mỡ cơ thể?
Vòng eo của tôi đang thay đổi như thế nào?
Khối lượng cơ có được duy trì không?
Các chỉ số chuyển hóa có đang ở mức phù hợp không?
Đây là cách tiếp cận toàn diện hơn khi tìm hiểu về giảm mỡ và cải thiện vóc dáng.
Mỡ nội tạng là lượng mỡ nằm sâu trong khoang bụng, bao quanh các cơ quan nội tạng. Khi tích tụ quá mức, nó có thể đi cùng với nhiều yếu tố nguy cơ chuyển hóa và sức khỏe.
Do đó, kiểm soát mỡ cơ thể không chỉ nhằm mục tiêu có vóc dáng cân đối mà còn là một phần của việc xây dựng lối sống lành mạnh.
Thay vì chỉ quan tâm đến cân nặng, hãy theo dõi đồng thời mỡ cơ thể, vòng eo, khối lượng cơ, dinh dưỡng, vận động và các chỉ số sức khỏe phù hợp.
Lưu ý: Nội dung trên nhằm cung cấp kiến thức tham khảo về mỡ nội tạng và sức khỏe, không thay thế chẩn đoán hoặc điều trị của bác sĩ. Các chỉ số đo thành phần cơ thể chỉ có giá trị tham khảo và cần được đánh giá trong bối cảnh tổng thể của mỗi người.
